Η κυριαρχία των δρομέων που έχουν γεννηθεί στην Αφρική, στο αγώνισμα του μαραθωνίου, είναι αδιαμφισβήτητη. Είναι χαρακτηριστικό πως τον 21ο αιώνα, μόλις 7 δρομείς που δεν έχουν γεννηθεί στην Αφρική κατάφεραν να τερματίσουν πρώτοι σε έναν μεγάλο μαραθώνιο. Μάλιστα στους τελευταίους 112, είχαν επικρατήσει στους 111! Μετά ήρθε ο απίθανος Σουηδός, Αντρέας Άλμγκρεν.
Η τελευταία φορά που μη Αφρικανός κατάφερε να κερδίσει μέιτζορ, ήταν το 2018 στο μαραθώνιο της Βοστόνης, όταν ο (επίσης) απίθανος Γιούκια Καβαούτσι (Ιαπωνία) τερμάτισε πρώτος σε 2:15:58 σε έναν αγώνα που έγινε μέσα σε… θύελλα. Καθοριστικός παράγοντας για να υστερήσουν οι Αφρικανοί δρομείς. Από το 2018, φτάσαμε στο 2026 και στον αγώνα της Νέας Υόρκης όπου ο Άλμγκρεν, τρέχοντας τα τελευταία 2.195 μέτρα στη 2η ταχύτερη επίδοση όλων των εποχών, τους κέρδισε όλους, σχετικά άνετα σε 2:06:01 και πέρασε στην ιστορία ως ο 7ος μη Αφρικανός που κερδίζει έναν από τους 160 μείτζορ μαραθωνίους τους 21ου αιώνα. Το ποσοστό των νικών αθλητών που έχουν γεννηθεί εκτός Αφρικής ανέρχεται μόλις στο 4,4%. Αξίζει να επισημανθεί ότι όλες οι νίκες δρομέων που δεν έχουν γεννηθεί στην Αφρική και περιλαμβάνονται στον πίνακα που ακολουθεί σημειώθηκαν σε αγώνες χωρίς τη συμμετοχή «λαγών».
Η λίστα των νικητών μέιτζορ τον 21ο αιώνα, που δεν έχουν γεννηθεί στην Αφρική
Έτος
Αγώνας
Νικητής
Χώρα
Επίδοση
2001
Βοστόνη
Μπονγκ Τζου Λι
Νότια Κορέα
2:07:20
2004
Ολυμπιακοί Αγώνες
Στέφανο Μπαλντίνι
Ιταλία
2:10:55
2006
Νέα Υόρκη
Μαρίλσον Γκόμες Ντος Σάντος
Βραζιλία
2:09:58
2008
Νέα Υόρκη
Μαρίλσον Γκόμες Ντος Σάντος
Βραζιλία
2:08:43
2017
Σικάγο
Γκέιλεν Ραπ
ΗΠΑ
2:09:20
2018
Βοστώνη
Γιούκι Καβαούτσι
Ιαπωνία
2:15:58
2026
Νέα Υόρκη
Άντρέας Άλμγκρεν
Σουηδία
2:06:01
Πριν από τη νίκη του Άλμγκρεν στη Νέα Υόρκη, δρομείς αφρικανικής καταγωγής είχαν επικρατήσει στους 54 διαδοχικούς αγώνες μέιτζορ που προηγήθηκαν. Όταν ο Γκέιλεν Ραπ κατέκτησε τη μοναδική του νίκη σε μεγάλο μαραθώνιο, στο Σικάγο το 2017, έβαλε τέλος σε ένα σερί 55 συνεχόμενων νικών αθλητών γεννημένων στην Αφρική, το οποίο είχε ξεκινήσει το 2008. Η μοναδική άλλη νίκη αθλητή που δεν είχε γεννηθεί στην Αφρική από το 2008 και μετά ήταν εκείνη του Γιούκι Καβαούτσι (Ιαπωνία), στο μαραθώνιο της Βοστόνης το 2018, σε έναν αγώνα που διεξήχθη υπό καταρρακτώδη βροχή με αρκετό κρύο. Αυτό σημαίνει ότι, πριν από τον φετινό μαραθώνιο της Νέας Υόρκης, αθλητές γεννημένοι στην Αφρική είχαν κερδίσει 111 από τους 113 τελευταίους αγώνες μέιτζορ, καταγράφοντας ποσοστό νικών 98,2%. Αν εξαιρέσουμε τον μαραθώνιο της Βοστόνης του 2018 και υπολογίσουμε το ποσοστό νικών των Αφρικανών δρομέων στους αγώνες που δεν διεξήχθησαν υπό συνθήκες βροχής και πολύ κρύου, με αποτέλεσμα να εγκαταλείψουν οι μισοί από τους ελίτ δρομείς, το ποσοστό αυτό ανεβαίνει ακόμη περισσότερο: 111 νίκες σε 112 αγώνες, δηλαδή 99,1%.
Δεν ήταν έκπληξη ο Άλμγκρεν
Με βάση τις εξαιρετικές επιδόσεις που έχει σημειώσει ο Άλμγκρεν μέσα στο 2026, η νίκη του δεν αποτέλεσε σε καμία περίπτωση έκπληξη ή συγκυριακό αποτέλεσμα. Και αυτό είναι πραγματικά εντυπωσιακό, αν αναλογιστεί κανείς την ιστορική κυριαρχία των Αφρικανών στους μεγάλους μαραθωνίους. Σε ευρύτερο επίπεδο, η σημαντικότερη εξέλιξη στις μεγάλες αποστάσεις των ανδρών τα τελευταία πέντε χρόνια ήταν το τέλος της αφρικανικής κυριαρχίας στα χρυσά μετάλλια των μεγάλων διοργανώσεων στα αγωνίσματα αντοχής – ημιαντοχής εντός σταδίου. Πρωταγωνιστής αυτής της αλλαγής ήταν ο Νορβηγός Τζέικομπ Ίνγκεμπριγκτσεν, ο οποίος έχει κατακτήσει τέσσερα χρυσά μετάλλια σε παγκόσμιες διοργανώσεις. Τώρα, εμφανίζεται ένας ακόμη σπουδαίος αθλητής από τη βόρεια Ευρώπη, ο οποίος, ακολουθώντας τη μέθοδο προπόνησης double threshold (δύο προπονήσεις στο κατώφλι γαλακτικού οξέος μέσα στην ίδια ημέρα), πετυχαίνει στον μαραθώνιο επιδόσεις και αποτελέσματα που μέχρι σήμερα δεν είχαμε δει.
Μαραθώνιο και 10.000μ στο Λος Άντζελες το 2028
Έχοντας κάνει το ντεμπούτο του στο μαραθώνιο, ο Άλμγκρεν στοχεύει πλέον σε διπλή διάκριση στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2028, τρέχοντας τόσο στο 10αρι όσο και στο μαραθώνιο. Δεν είναι ακατόρθωτο το εγχείρημα καθώς μπορεί να τρέξει στο 10αρι και μεσολαβούν 15 μέρες μέχρι το μαραθώνιο. Άλλωστε το 10αρι είναι αυτό που του έδωσε τα επιπλέον… όπλα για το μαραθώνιο και αυτό φάνηκε στον αγώνα της Νέας Υόρκης. Μέχρι το 35ο χιλιόμετρο (1:45:34), ο Άλμγκρεν βρισκόταν ανάμεσα στους 15 δρομείς που εξακολουθούσαν να αποτελούν το προπορευόμενο γκρουπ. Εκείνη τη στιγμή κινούνταν σε ρυθμό που αντιστοιχούσε σε τελική επίδοση 2:07:16 στον μαραθώνιο,. Ωστόσο, στον τερματισμό είχε ήδη αρχίσει να πανηγυρίζει, καθώς κάλυψε τα τελευταία 7.195 μέτρα με ρυθμό που αντιστοιχούσε σε επίδοση 1:59:55 στον μαραθώνιο. Η διαφορά στην ταχύτητα των δύο τελευταίων τμημάτων αποτυπώνει με τον καλύτερο τρόπο πόσο άνετα έφτασε στη νίκη και πόσο σημαντική είναι η υποδομή που έχει από το 10αρι. Μόνο δύο είναι οι δρομείς που έχουν καταφέρει να κερδίσουν μετάλλια σε Ολυμπιακούς Αγώνες σε μαραθώνιο και 10αρι. Βέβαια έχουν κερδίσει και στο 5αρι στην ίδια διοργάνωση… Ο θρυλικός Εμίλ Ζάτοπεκ (Τσεχοσλοβακία) το 1952 στο Ελσίνκι έκανε ένα ανεπανάληπτο τρεμπλ κερδίζοντας το χρυσό (κατά χρονική σειρά) σε 10.000μ, σε 5.000μ και στο μαραθώνιο. Ακολούθησε 72 χρόνια αργότερα η Σιφάν Χασάν (Ολλανδία) στους Αγώνες του 2024 στο Παρίσι όπου κέρδισε χάλκινο μετάλλιο σε 10,000μ και 5.000μ για να πάρει το χρυσό στο μαραθώνιο και μάλιστα με Ολυμπιακό ρεκόρ.