Ο πολυετής αγώνας του Νίκου Κακλαμανάκη δικαιώθηκε από τον Άρειο Πάγο, το ανώτατο δικαστήριο της πολιτικής και ποινικής δικαιοσύνης στην Ελλάδα. Ο χρυσός Ολυμπιονίκης της ιστιοπλοΐας, κυνηγήθηκε χρόνια με εκφοβιστικές αγωγές (SLAPP) επειδή δημοσίως και με στοιχεία μίλησε για τα κακώς κείμενα στην ελληνική ιστιοπλοΐα για να κερδίσει τελικά το 2026 το πιο χρυσό από όλα τα μετάλλια της τεράστιας καριέρας του.
του – Θανάση Νικολάου
[email protected]
Ο όρος SLAPP (Strategic Lawsuits Against Public Participation) αποδίδεται στα ελληνικά ως «Στρατηγικές αγωγές κατά της συμμετοχής του κοινού» και πρόκειται για προσχηματικές και καταχρηστικές αγωγές που καταθέτουν ισχυρά πρόσωπα, πολυεθνικές εταιρείες, κυβερνητικά στελέχη και οργανισμοί. Όσοι προχωρούν σε SLAPP αγωγές δεν το κάνουν με σκοπό τη δικαιοσύνη αλλά για να εκφοβίσουν, να εξαντλήσουν οικονομικά και να σιωπήσουν κυρίως δημοσιογράφους, αλλά και απλούς πολίτες που ασκούν κριτική ή αποκαλύπτουν σκάνδαλα.
Ο Νίκος Κακλαμανάκης δεν είναι δημοσιογράφος, ούτε απλός πολίτης. Είναι ένας αθλητής που στην καριέρα του τα έβαλε με «θεούς», «δαίμονες» αλλά και τα στοιχειά της φύσης για να φτάσει στην κορυφή του κόσμου κατακτώντας χρυσό Ολυμπιακό μετάλλιο και τρεις φορές τον παγκόσμιο τίτλο. Όσοι πίστεψαν ότι θα… γονατίσουν κάποιον που διέσχισε με ένα πανί το Αιγαίο παλεύοντας με τα κύματα και τους αέρηδες για 48 ώρες, πλανήθηκαν πλάνην οικτρά. Και να πει κανείς ότι στην Ελληνική Ιστιοπλοϊκή Ομοσπονδία δε γνώριζαν τι εστί Κακλαμανάκης…
Η ιστορική απόφαση του Αρείου Πάγου κατά των SLAPP αγωγών και δικαίωση του Νίκου Κακλαμανάκη αφορά την αγωγή εναντίον του που κατέθεσε η διοίκηση της Ελληνικής Ιστιοπλοϊκής Ομοσπονδίας.
Η απόφαση 66/2026 εκδόθηκε από τον Άρειο Πάγο με ιδιαίτερη βαρύτητα για τη διαμόρφωση της νομολογίας, ως προς την προστασία των δημοσιογράφων, και γενικότερα όσων συμμετέχουν στον δημόσιο διάλογο, από εκφοβιστικές αγωγές (SLAPP) εναντίον τους.
Η απόφαση αυτή αποτελεί την ηθική και νομική δικαίωση του Νίκου Κακλαμανάκη, ο οποίος δεν περιορίστηκε ποτέ στις κορυφαίες διακρίσεις της αθλητικής του πορείας. Μετά το τέλος της αγωνιστικής του δράσης συνέχισε να υπηρετεί τον ελληνικό αθλητισμό εμψυχώνοντας τη νέα γενιά να αγωνίζεται με αξίες και καταθέτοντας με θάρρος τη γνώμη του για ζητήματα που επηρεάζουν την αξιοπιστία του ερασιτεχνικού αθλητισμού και το μέλλον των νέων αθλητών.
Το ιστορικό
Ο Νίκος Κακλαμανάκης είχε αναδείξει δημόσια στη βουλή των Ελλήνων και στη σελίδα του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, σοβαρές παθογένειες στη διοίκηση της ΕΙΟ, με ακλόνητα στοιχεία από τη βιωματική εμπειρία και γνώση του κατά τη μακρά αθλητική του πορεία. Στο πλαίσιο πρακτικών εκφοβισμού και φίμωσης δημόσιου λόγου, η διοίκηση της ΕΙΟ άσκησε αγωγή (SLAPP) κατά του Νίκου Κακλαμανάκη, με αίτημα να υποχρεωθεί να καταβάλει 100.000 ευρώ στην ΕΙΟ, ισχυριζόμενοι ότι οι δημόσιες τοποθετήσεις του δήθεν πρόσβαλαν το νομικό πρόσωπο της ομοσπονδίας.
Κατά την έναρξη της δικαστικής διαμάχης, τη διοίκηση της ομοσπονδίας συγκροτούσαν, μεταξύ άλλων, ο τότε πρόεδρος Αντώνης Δημητρακόπουλος και αντιπρόεδρος Νίκη Αναστασίου. Κατά τη διάρκεια της δικαστικής διαδικασίας, η σύνθεση της διοίκησης μεταβλήθηκε και πρόεδρος ανέλαβε η Νίκη Αναστασίου, και αντιπρόεδρος ο Στέφανος Χανδακάς. Παρά τις αλλαγές προσώπων της διοίκησης, οι αθλητικοί παράγοντες της διοίκησης της ΕΙΟ συνέχισαν αδιαλείπτως να υποστηρίζουν την επίδικη SLAPP αγωγή καθ’ όλη τη διάρκεια της δικαστικής διαμάχης.
Η αγωγή της ΕΙΟ είχε απορριφθεί ήδη σε πρώτο βαθμό με την υπ’ αριθμ. 2796/2022 απόφαση του Πολ. Πρωτ. Αθηνών, το οποίο συγκροτήθηκε από την πρόεδρο Αγγελική Δαμασιώτου, τη δικαστή Δ. Αλαχούζου και τον εισηγητή δικαστή Δημ. Ζάχο. Αφού συνεκτίμησε το σύνολο των αποδεικτικών στοιχείων που προσκόμισε ο Νίκος Κακλαμανάκης, μεταξύ των οποίων και το δημοσιευμένο πόρισμα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, στο οποίο καταγράφονταν σοβαρά παραπτώματα της αθλητικής και λοιπής νομοθεσίας κατά τη λειτουργία της ομοσπονδίας, το δικαστήριο απέρριψε την αγωγή της Ελληνικής Ιστιοπλοϊκής Ομοσπονδίας, κρίνοντας ότι οι δημόσιες παρεμβάσεις του Ολυμπιονίκη δεν συνιστούσαν παράνομη προσβολή της ΕΙΟ, αλλά εντάσσονταν στο πλαίσιο δικαιολογημένου ενδιαφέροντος για την προστασία της νομιμότητας και του κύρους της Ομοσπονδίας.
Σε αντίθεση με την πρωτόδικη κρίση, το Εφετείο Αθηνών, με την 4785/2023 απόφασή του, που εκδόθηκε από την πρόεδρο Ευσεβεία Λιακοπούλου, το δικαστή Σπυρίδωνα Γεωργουλέα και τη δικαστή-εισηγήτρια Ελένη Γκορέζη, δέχθηκε την έφεση της ομοσπονδίας και καταδίκασε τον Νίκο Κακλαμανάκη σε καταβολή αποζημίωσης 3.000 ευρώ για ηθική βλάβη του νομικού προσώπου της ομοσπονδίας. Η απόφαση επικεντρώθηκε σε αποσπασματικές φράσεις από δημόσιες τοποθετήσεις του Ολυμπιονίκη, χωρίς να αξιολογήσει τα περιστατικά που θεμελίωναν τις αξιολογικές κρίσεις του Ολυμπιονίκη.
Η απόφαση του Άρειου Πάγου
Ο Άρειος Πάγος, με την 66/2026 απόφασή του, έκανε δεκτή την αίτηση αναίρεσης του Νίκου Κακλαμανάκη, κρίνοντας ότι το Εφετείο εσφαλμένα δεν εφάρμοσε το άρθρο 10 της ΕΣΔΑ περί ελευθερίας της έκφρασης, καθώς το Εφετείο θεώρησε ότι οι αξιολογικές κρίσεις του συνιστούσαν προσβολή του νομικού προσώπου της ΕΙΟ, χωρίς προηγουμένως να έχει εξετάσει εάν αυτές στηρίζονταν σε επαρκή πραγματική βάση. Επίσης έκρινε ο Άρειος Πάγος ότι το εφετείο περιορίστηκε σε αποσπασματική αξιολόγηση μεμονωμένων φράσεων και λέξεων από τις δημόσιες τοποθετήσεις του Ολυμπιονίκη, χωρίς να συνεκτιμήσει το συνολικό περιεχόμενό τους και την πραγματική βάση που στηρίζονταν, καταλήγοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο εσφαλμένα να του αποδώσει ευθύνη για την πρόκληση ηθικής βλάβης στην ΕΙΟ.
Η απόφαση του Αρείου Πάγου συνιστά σημαντική συμβολή στη νομολογία για την προστασία από πρακτικές SLAPP, δημοσιογράφων, δημοσίων προσώπων και κάθε προσώπου, που συμμετέχει στο δημόσιο διάλογο από δικαιολογημένο ενδιαφέρον και για ζητήματα δημοσίου συμφέροντος, εδραιώνοντας τις αρχές που έχει διαμορφώσει το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου για το θεμελιώδη ρόλο της ελευθερίας της έκφρασης σε μια δημοκρατική κοινωνία.
