Σε φάση… σύγκρουσης περνάει Ευρωπαϊκή Ένωση με τη Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή, το Διαιτητικό Αθλητικό Δικαστήριο (CAS) αλλά και σημαντικό αριθμό παγκόσμιων και ευρωπαϊκών αθλητικών ομοσπονδιώνγια την επιστροφή της Ρωσίας στον παγκόσμιο αθλητισμό. Η Κομισιόν εξετάζει την απαγόρευση χορήγησης βίζας σε Ρώσους αθλητές, στο πλαίσιο του 22ου πακέτου κυρώσεων κατά της Μόσχας.
Σύμφωνα με όσα αποκάλυψε ο πρωθυπουργός της Πολωνίας, Ντόναλντ Τουσκ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προετοιμάζει νέες κυρώσεις που θα μπορούσαν να επηρεάσουν άμεσα τη συμμετοχή Ρώσων αθλητών σε διεθνείς διοργανώσεις εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η πρόταση προβλέπει περιορισμούς στη χορήγηση θεωρήσεων εισόδου σε αθλητές που αγωνίζονται με τη ρωσική σημαία, τον εθνικό ύμνο ή άλλα κρατικά σύμβολα. Παράλληλα, εξετάζεται το ενδεχόμενο απαγόρευσης διεξαγωγής διοργανώσεων σε ευρωπαϊκό έδαφος με συμμετοχή αθλητών που εκπροσωπούν επισήμως τη Ρωσία.
Πρόκειται για μέτρα που βρίσκονται ακόμη υπό διαπραγμάτευση και δεν έχουν αποκτήσει δεσμευτική ισχύ. Οι αποφάσεις για τη χορήγηση βίζας παραμένουν κατά κύριο λόγο στην αρμοδιότητα των κρατών-μελών, ενώ η έγκριση νέων ευρωπαϊκών κυρώσεων απαιτεί ομοφωνία των 27.
Η σύγκρουση με τη ΔΟΕ
Η πρωτοβουλία των Βρυξελλών έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή έχει προχωρήσει στην προσωρινή άρση της αναστολής της Ρωσικής Ολυμπιακής Επιτροπής, ενώ αρκετές διεθνείς ομοσπονδίες έχουν αρχίσει να επανεντάσσουν Ρώσους αθλητές στις διοργανώσεις τους.
Ο Ευρωπαίος επίτροπος αθλητισμού, Γκλεν Μικάλεφ, έχει εκφράσει έντονη αντίθεση στην επιστροφή της Ρωσίας, υποστηρίζοντας ότι ο αθλητισμός δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως εργαλείο κρατικής προπαγάνδας.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει επίσης την επιβολή προσωπικών κυρώσεων σε αθλητές που υπηρετούν στις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις ή στις υπηρεσίες ασφαλείας και αποδεδειγμένα υποστηρίζουν την εισβολή στην Ουκρανία. Σε αυτές τις περιπτώσεις θα μπορούσαν να επιβληθούν απαγορεύσεις εισόδου και δεσμεύσεις περιουσιακών στοιχείων.
Ήδη εφαρμόζονται απαγορεύσεις
Ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες έχουν κινηθεί ανεξάρτητα από την Κομισιόν. Η Φινλανδία επέκτεινε τους περιορισμούς εισόδου ακόμη και σε Ρώσους αθλητές που διαθέτουν βίζα Σένγκεν από άλλη χώρα.
Η απόφαση είχε άμεσο αντίκτυπο στο Finlandia Trophy του καλλιτεχνικού πατινάζ, όπου επτά Ρώσοι αθλητές δεν μπόρεσαν να συμμετάσχουν, μεταξύ των οποίων οι Ολυμπιονίκες Αναστασία Μίσινα και Αλεξάντρ Γκαλιάμοφ.
Ανάλογη πολιτική ακολουθεί η Νορβηγία, ενώ η Σουηδία έχει ήδη αρχίσει να απορρίπτει αιτήσεις εισόδου Ρώσων αθλητών ενόψει και των διεθνών διοργανώσεων που θα φιλοξενήσει το 2027.
Κυρώσεις και στην ευρωπαϊκή χρηματοδότηση
Η Κομισιόν έχει ήδη προχωρήσει σε συγκεκριμένο μέτρο μέσω του προγράμματος Erasmus+ Sport για το 2027.
Διεθνείς αθλητικές ομοσπονδίες που επιτρέπουν τη συμμετοχή Ρώσων αθλητών με πλήρη εθνική εκπροσώπηση, καθώς και οργανισμοί που διοργανώνουν αντίστοιχους αγώνες, αποκλείονται από τη συγκεκριμένη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.
Ο περιορισμός δεν αφορά αυτομάτως διοργανώσεις στις οποίες συμμετέχουν Ρώσοι αθλητές υπό ουδέτερο καθεστώς.
Το επόμενο κρίσιμο βήμα αναμένεται στις 23 Νοεμβρίου, όταν ενδέχεται να παρουσιαστεί το σχέδιο του 22ου πακέτου κυρώσεων, πριν από τη σύνοδο των Ευρωπαίων ηγετών στις 26 και 27 Νοεμβρίου.
Το διακύβευμα πλέον ξεπερνά τις αποφάσεις των αθλητικών ομοσπονδιών. Ακόμη και αν ένας Ρώσος αθλητής αποκτήσει δικαίωμα συμμετοχής από τη διεθνή ομοσπονδία του ή δικαιωθεί στο Διαιτητικό Αθλητικό Δικαστήριο (CAS), η κυβέρνηση της χώρας που φιλοξενεί τη διοργάνωση μπορεί να του αρνηθεί την είσοδο.
Έτσι, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να διαμορφώσει ένα δεύτερο επίπεδο περιορισμών, ανεξάρτητο από τις αποφάσεις της ΔΟΕ και των διεθνών ομοσπονδιών, μεταφέροντας τη σύγκρουση για την επιστροφή της Ρωσίας από τους αγωνιστικούς χώρους στα ευρωπαϊκά σύνορα.