Όταν αποφάσισα να θέσω δημόσια και θεσμικά το ζήτημα του ισχύοντος Κανονισμού Μεταγραφών στον ελληνικό στίβο, γνώριζα εξ αρχής ότι δεν θα αλλάξει κάτι απά τη μια μέρα στην άλλη. Τα υπέρογκα παράβολα (που κυμαίνονται από 250€ έως 1.000€), τα αυστηρά ηλικιακά όρια εγκλωβισμού έως τα 28 έτη και η συστηματική μετακύλιση του οικονομικού κόστους στους ίδιους τους αθλητές αποτελούν μια πραγματικότητα που βιώνουμε καθημερινά.
Γράφει ο Γεώργιος Παπαϊωάννου
αθλητής-προπονητής αντοχής – απόφοιτος ΤΕΦΑΑ
Στην προσπάθειά μου να λειτουργήσω απόλυτα θεσμικά, επικοινώνησα τηλεφωνικώς πριν από τρεις εβδομάδες απευθείας με τον αρμόδιο υπεύθυνο μεταγραφών. Η επαφή αυτή επιβεβαίωσε την πιο απογοητευτική διαπίστωση: ούτε εκεί υπήρξε φως, ούτε εκεί διαφάνηκε η παραμικρή διάθεση για ουσιαστική παρέμβαση ή αλλαγή.
Η ρίζα του προβλήματος, όμως, είναι ακόμα πιο βαθιά. Όπως αποδεικνύεται, αυτό το αναχρονοστικό πλαίσιο δεν είναι απλώς μια γραφειοκρατική παράλειψη· είναι αποτέλεσμα συνειδητής επιλογής. Κάθε Άνοιξη, στη Γενική Συνέλευση των σωματείων του ΣΕΓΑΣ, τα ίδια τα σωματεία ψηφίζουν και επικυρώνουν αυτούς τους κανονισμούς. Σε μια διαδικασία όπου οι πρωταγωνιστές του αθλήματος οι ίδιοι οι αθλητές δεν έχουν καν φωνή ή ψήφο, οι σύλλογοι αποφασίζουν για το μέλλον μας, διατηρώντας ένα καθεστώς που τους εξασφαλίζει έλεγχο και οικονομικά οφέλη.
Η διαδρομή αυτή αποδείχθηκε αποκαλυπτική για μια σκληρή αλήθεια: στην παρούσα φάση, ο ερασιτέχνης αθλητής στην Ελλάδα βρίσκεται εντελώς μόνος.
Σε ένα αθλητικό τοπίο όπου η πλειοψηφία καλείται να συνδυάσει την εξαντλητική προπόνηση με την πλήρη εργασιακή απασχόληση ή την ανεργία, δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή κανένας ενεργός θεσμικός φορέας ή συλλογική ομπρέλα για να παρέχει ουσιαστική προστασία. Ο αθλητής αφήνεται να διαπραγματευτεί μόνος του απέναντι σε αποφάσεις Γενικών Συνελεύσεων στις οποίες δεν εκπροσωπείται ποτέ.Από τη μία πλευρά, σωματεία που επιλέγουν να καλύψουν τις απευθείας μεταγραφές για αθλητές που θεωρούν απαραίτητους.
Από την άλλη πλευρά, η πρόταση «παράπλευρων» λύσεων όπως η μετάβαση σε θυγατρικά ή δεύτερα σωματεία προκειμένου να παρακαμφθούν τα επίσημα παράβολα, ή η απαίτηση να καταβάλει ο ίδιος ο αθλητής το αντίτιμο της ελευθερίας του.
Απέναντι σε αυτή την κατάσταση, η στάση των αθλητών επικαθορίζεται συχνά από τον φόβο της στοχοποίησης, την αμηχανία ή την παραίτηση. Κατανοώ απόλυτα αυτή τη σιωπή. Δεν αποτελεί προϊόν αδιαφορίας, αλλά συναισθηματικής και οικονομικής εξάντλησης.
Όμως, η σιωπή δεν μπορεί να αποτελεί λύση. Η προσωπική μου απόφαση να εξαντλήσω κάθε θεσμικό μέσο και παράλληλα να αρνηθώ κάθε «γκρίζα» διαδρομή ή παράτυπη διευθέτηση δεν είναι απλώς μια ατομική επιλογή, αλλά ζήτημα αξιοπρέπειας. Αν επιθυμούμε ο ελληνικός στίβος να αποκτήσει τη δομή και τον σεβασμό που αρμόζει στον μόχθο των αθλητών του, οφείλουμε να σταματήσουμε να αποδεχόμαστε το καθεστώς του αθλητή «δεύτερης κατηγορίας».
Η αλλαγή των κανονισμών στις επόμενες Γενικές Συνελεύσεις με δραστική μείωση παραβόλων, μείωση των ορίων ηλικίας και υποχρεωτική κάλυψη των εξόδων αποκλειστικά από τα σωματεία δεν είναι παράλογη απαίτηση. Είναι ο μόνος δρόμος για τη διαφάνεια και την επιβίωση του ερασιτεχνικού αθλητισμού.
Όσο οι αρμόδιοι κλείνουν τα μάτια και όσο οι Γενικές Συνελεύσεις αποφασίζουν για εμάς χωρίς εμάς, η ατομική στάση ευθύνης παραμένει το μοναδικό μας όπλο.
